SpaceLab: 18 жастағы Алихан Гатаулин жер сілкінісін болжау тәсілін іздеп жүр

18 жастағы қазақстандық Алихан Гатаулин SpaceLab компаниясында күн белсенділігіне қатысты бағытты басқарып, жер сілкінісін болжау әдістерімен айналысады. Ол өз жұмысы жайында Digital Business басылымына айтып берді, материал 13 қарашада жарияланған. SpaceLab-қа ол 2023 жылғы ақпанда тағылымдамашы болып келіп, кейін сейсмология бөлімінің алғашқы инженері атанған.

Бұл туралы techinfo.kz порталы Digital Business сайтына сілтеме жасап хабарлайды.

Алихан Гатаулин SpaceLab-та немен айналысады

SpaceLab – спутниктік байланыс технологияларын, мониторинг жүйелерін және табиғи апаттар жайында алдын ала ескерту шешімдерін әзірлейтін қазақстандық компания. Оның басшысы Арман Бекембаевпен Гатаулин 14 жасында NASA Space Apps Challenge хакатонында танысқан. Жас зерттеуші басты жетістігі ретінде Алматы хайуанаттар бағымен, Сейсмологиялық бақылаулар мен зерттеулер ұлттық ғылыми орталығымен және Астрофизика институтымен дерек алмасуды жолға қойғанын атайды.

Хайуанаттар бағы тектоникалық жарылым үстінде орналасқан, сондықтан команда жануарлардың сейсмикалық белсенділікті сезетіні туралы болжамды тексеріп жатыр: аумаққа дыбыс жазатын құрылғылар мен камералар орнатылған. Мақсат – жер сілкінісінің әртүрлі нышандарын біріктіретін модель жасау. Зерттеушілер қарапайым статистикадан машиналық оқытуға негізделген талдауға көшуде. Халықаралық командада Италия, Германия, Франция және Қазақстаннан бес профессор бар.

Зерттеу неден басталды

Гатаулин сейсмологиямен 2022 жылы Алматыға көшкеннен кейін айналыса бастады. Оған ресейлік сейсмолог Геннадий Соболевтің магниттік дауылдардың күшті жер сілкіністерінің пайда болуына әсері туралы мақаласы түрткі болды: оқушы күн белсенділігі мен жер асты дүмпулерінің байланысы жөніндегі болжамды тексеруге бел буды.

Сонымен бірге ол Neurogen білім беру компаниясында бизнесті дамыту жөніндегі директор қызметін атқарады және MIT пен АҚШ-тағы, Еуропадағы басқа да университеттерге құжат тапсыруға дайындалып жүр.